![]() |
|
DOKUMENTY, RĘKOPISY strona 34 |
||
|
|||
| 441. | UNIWERSAŁ AUGUSTA II Z 1726 r., ogłaszający wici pierwsze na pospolite ruszenie dla Województwa Połockiego; Uniwersał króla polskiego Augusta II Mocnego (1697-1733) ogłaszający wici pierwsze na pospolite ruszenie, które w przekonaniu króla i sejmu należało zwołać ponieważ "zamachy y pogróżki od Dessidentskich Potencyi z okazyi Sprawy Thorunskiey stanowią niebezpieczenstwo dla całości granic Rzeczypospolitej..." Pod dokumentem podpis "Augustus Rex", opłatkowa pieczęć mniejsza Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz podpis Franciszka Tadeusza Krotowskiego, sekretarza mniejszej pieczęci WKL. Pojedyńcza karta; 470x360; stan bardzo dobry. | c. 1900 zł |
| 442. | KONSTYTUCJE SEJMU NIEMEGO KONCZĄCE KONFEDERACJE TARNOGRODZKĄ, OGŁOSZONE W WARSZAWIE W LUTYM II 1717 r. Konstytucje uchwalone na Sejmie Niemym w Warszawie w lutym 1717 r., mające za swoją podstawe żądania Konfederacji Tarnogrodzkiej z 1715 roku, zawiązanej w proteście przeciwko sprowadzeniu przez Augusta II wojsk saskich. Konfederaci, po przyłączeniu sie do niej wojsk komputowych oraz mediacji cara Piotra I, doprowadzili do przyjęcia przez Augusta II większości swoich postulatów. Walki zakonczyły sie 3 listopada 1716 r. tzw. Traktatem Warszawskim, który też stał sie podstawą niniejszego dokumentu. Na całość opisywanych konstytucji składają sie ponadto: dokument określający prawo zwoływania i uposażenia wojsk pospolitego ruszenia Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego, regulamin i formy utrzymania wojsk Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz tabele ilustrujące kwoty na utrzymanie wojsk królewskich i jego zimowej lokacji. Całość w jednym woluminie, podwójna paginacja - jedna odnosząca sie do postanowień Traktatu Warszawskiego (stron 80), druga, do konstytucji WLK i ustaleń dotyczących jego wojsk (stron 22); dodatkowo osiem tabel; karty wielkości 170x262; stan bardzo dobry, całość we współczesnej twardej oprawie. Na karcie tytułowej drzeworyt przedstawiający godło Rzeczpospolitej Obojga Narodów, wraz z godłem Wettinów. Na drugiej stronie drzeworyt przedstawiający orła polskiego z wpisaną w niego pogonią litewską. | c. 450 zł |
| DOKUMENTY GENERAŁA JANA HENRYKA DĄBROWSKIEGO |
|
|||
| 443. | LIST GEN. DĄBROWSKIEGO DO JÓZEFA WYBICKIEGO; Dąbrowski - Generał Dywizji Do obywatela Wybickiego Listy Twoje wszystkie szanowny Obywatelu odebrał (...) (...) kuje Ci najszczerzej za pamięć, którą masz o (...) tym. Twoja rada spodziewam sie , że najskute (...) sze sprawi w nim przekonanie, a zatym proszę abyś mu przekładał, iż nauka jezyków jest naj (...) skuteczniejsza i najpotrzebniejsza, niech go wiec (...) perzwazyja do niej zapali. Nowinki dniowe w lis(...) Dęboskiego wyczytasz. Dąbrowski Załączam Ci kopie listu co do Kniaziewicza pisze, prz (...) tay ią Kościuszce. Dziś barka tutey przybyłe (...) 13-go z Genuy wypłynęła. Ta donosi, że od d (...) Genua była jeszcze ze wszystkich stron od (...) ła blokowana i od morza bombardowana. List o wym. 180x270 czterostronicowy z czego zapisana jest jedna; na kolejnej wypisano adres: Wybicki a Paris; widoczne są ślady stempla i złożeń ; prawa krawędź jest postrzępiona i posiada ubytki; List pisany był przez J. H. Dąbrowskiego w ciężkim okresie dla Legionów. Po sukcesach we Włoszech w 1798r. przyszły w 1799r. same klęski. Legiony poniosły znaczne straty w ludziach i praktycznie zaczęły tracić swą bojową wartość. Resztki broniły m.in. przed Korpusem Suworowa Ligurii, a więc i wspomnianej w liście Genui. W tym samym czasie, za sprawą T. Kościuszki przebywającego od lipca 1798r. w Paryżu, dyskutowana była sprawa utworzenia kolejnej polskiej jednostki. Brali w tym udział m.in. Michał Sokolnicki, Józef Wybicki i Karol Kniaziewicz. List niewątpliwie dotyczy dyskutowanej zapewne i we wczęśniejszej korespondencji koncepcji późniejszej Legii Naddunajskiej. Świadczy o tym choćby wzmianka o konieczności "nauki jezyków" jak i informacja, że do tego listu jest dołączona kopia listu do Kniaziewicza, którą Dąbrowski poleca Wybickiemu aby "przeczytał Kościuszce". Ich wysiłki zostały zwieńczone sukcesem, ponieważ 8.IX.1799r., a wiec w trzy miesiące po owym czasie, doszło do powołania Legii Naddunajskiej, którą dowodził właśnie Kniaziewicz. Jan Henryk Dąbrowski (1755- 1818) początkowo oficer saski, od 1792r. w wojskach I Rzeczpospolitej. Twórca Legionów Polskich we Włoszech. Uczestnik wojny lat 1806-1807 i wszystkich późniejszych aż do 1813r. - wojen napoleonskich. Za zasługi wojenne miał otrzymaa dobra ziemskie o wartości 1 mln franków, co też zrobił przyjmując ekonomię pyzdrską i tworząc z byłych dóbr kościelnych własną majętność z centrum w Winnogórze. Tam też zmarł. Józef Wybicki (1747-1822) publicysta, pisarz i poeta. Od czasów Powstania Kościuszkowskiego bliski współpracownik J.H. Dąbrowskiego. Autor Mazurka Dąbrowskiego. Podobnie jak Dąbrowski zaakceptował w 1815r. utworzenie Królestwa Kongresowego. Karol Kniaziewicz (1747-1842) podczas insurekcji kościuszkowskiej dosłużył się stopnia generała - majora. W 1797r. dowodził I Legią. W 1799 mianowany dowódcą Legii Naddunajskiej. W 1801r. na znak protestu przeciwko polityce Napoleona złożył dymisje. Czynny politycznie w czasie Powstania Listopadowego. Skierowany przez Rząd Narodowy do Paryża. Później pozostał na emigracji. Deboski vel Debowski a właściwie Dembowski Jan (ok. 1770-1823) sekretarz Ignacego Potockiego, zaliczany do Kuźnicy Kołłątajowskiej. Po 1795r. na emigracji w Dreźnie. Później prawie przez siedem lat, do 1803r., był nie tylko adiutantem Dąbrowskiego, ale i jego powiernikiem, współtwórcą wielu koncepcji. służb zakończył jako generał wojsk włoskich. |
c. 2000 zł |
| dr Wojciech Lizak rok założenia 1996 |